LES EMPRUNTS À L’ANGLAIS COMME SOURCE DE NÉOLOGISATION DANS LE DISCOURS MÉDIATIQUE FRANÇAIS CONTEMPORAIN / ЗАПОЗИЧЕННЯ З АНГЛІЙСЬКОЇ МОВИ ЯК ДЖЕРЕЛО НЕОЛОГІЗАЦІЇ В СУЧАСНОМУ ФРАНЦУЗЬКОМОВНОМУ МЕДІЙНОМУ ДИСКУРСІ

Автор(и)

  • Софія Вацик https://orcid.org/0009-0004-9830-2388 sofiia.vatsyk@knlu.edu.ua студентка другого (магістерського) рівня факультету романської філології і перекладу, Київський національний лінгвістичний університет (Міністерство освіти і науки України) 03150, м. Київ, вул. Велика Васильківська, 73 , Київський національний лінгвістичний університет image/svg+xml
  • Віра Рубан https://orcid.org/0000-0002-4708-0656 vira.ruban@knlu.edu.ua кандидат філологічних наук, доцент кафедри італійської і французької філології та перекладу, Київський національний лінгвістичний університет (Міністерство освіти і науки України) 03150, м. Київ, вул. Велика Васильківська, 73 , Київський національний лінгвістичний університет image/svg+xml

DOI:

https://doi.org/10.17721/2663-6530.2026.50.82-90

Ключові слова:

néologisation, emprunts à l’anglais, médias français, mondialisation, fonctions des emprunts, lexicalisation, неологізація, англомовні запозичення, французькі ЗМІ, глобалізація, функції запозичень, лексикалізація

Анотація

Cet article examine les emprunts à l’anglais comme une source majeure de néologisation dans le discours médiatique français contemporain. La pertinence de l’étude est déterminée par l’intensification des contacts interlinguistiques, l’influence croissante de l’anglais sur le lexique français et le rôle des médias de masse dans la diffusion des innovations linguistiques. L’objectif est d’identifier les emprunts à l’anglais dans les médias français contemporains, d’analyser leur fonctionnement et de déterminer leurs principaux domaines thématiques. Le corpus empirique comprend des textes issus du Figaro, du Monde, de L’Express, de Libération, de 20 Minutes et du Sud Ouest. L’étude mobilise des méthodes descriptive, analytique, classificatoire, contextuelle et fonctionnelle, ainsi que des éléments d’analyse quantitative. L’analyse permet d’identifier trois principaux groupes thématiques : les technologies numériques et la communication en ligne ; les affaires, l’économie et le marché du travail ; la culture et les relations sociales. La présence ou l’absence de guillemets constitue un indicateur du degré de lexicalisation des anglicismes. Six fonctions sont distinguées : nominative, terminologique, cognitive, compressive, expressive et idéologique. Les résultats montrent que les emprunts à l’anglais constituent un phénomène fonctionnellement diversifié et une composante intégrante du discours médiatique français contemporain dans une société de l’information mondialisée.

___

Стаття присвячена дослідженню англомовних запозичень як одного з провідних джерел неологізації сучасного французького медіадискурсу. Актуальність зумовлена інтенсифікацією міжмовних контактів у контексті глобалізації, зростанням впливу англійської мови на французьку лексику та роллю ЗМІ у поширенні мовних інновацій. Метою є виявлення й аналіз англомовних запозичень, визначення особливостей їх функціонування та тематичних груп. Матеріалом дослідження слугували тексти Le Figaro, Le Monde, L’Express, Libération, 20 Minutes та Sud Ouest. Застосовано описовий, аналітичний, класифікаційний і контекстуальний методи, функціональний підхід та елементи кількісного аналізу. Виявлено три основні тематичні групи запозичень: цифрові технології та онлайн-комунікація; бізнес, економіка та ринок праці; культура та соціальні відносини. Наявність або відсутність лапок визначено як показник ступеня лексикалізації англіцизмів. Виокремлено шість функцій: номінативну, термінологічну, когнітивну, компресивну, експресивну та ідеологічну. Доведено, що англомовні запозичення є функціонально різноманітною та невід’ємною складовою сучасного французького медіадискурсу.

Посилання

1. Каратєєва, Г. М., & Кромбет, О. В. (2025). Сучасна французька розмовна мова в просторі франкофонії: контрастивний аспект [Suchasna frantsuzka rozmovna mova v prostori frankofonii: kontrastyvnyi aspekt (Contemporary French spoken language in the Francophone space: A contrastive aspect)]. Вісник КНЛУ. Серія Філологія [Visnyk KNLU. Seriia Filolohiia (Bulletin of Kyiv National Linguistic University. Series Philology)], 28(1), 80–94. https://doi.org/10.32589/2311-0821.1.2025.335642

2. Олефір, Г. І., Дейнеко, І. А., & Дейнеко, І. В. (2018). Англіцизми у сучасній французькій мові: мода чи вимога часу? [Anhlitsyzmy u suchasnii frantsuzkii movi: moda chy vymoha chasu? (Anglicisms in modern French: Fashion or a demand of the times?)] Проблеми семантики, прагматики та когнітивної лінгвістики [Problemy semantyky, prahmatyky ta kohnityvnoi linhvistyky (Problems of Semantics, Pragmatics and Cognitive Linguistics)], (33), 218–230. http://rep.knlu.edu.ua/xmlui/handle/787878787/2048

3. Рубан, В. О. (2025). Англомовні запозичення у сучасних французькій та українській мовах [Anhlomovni zapozychennia u suchasnykh frantsuzkii ta ukrainskii movakh (English-language borrowings in contemporary French and Ukrainian)]. Проблеми семантики, прагматики та когнітивної лінгвістики [Problemy semantyky, prahmatyky ta kohnityvnoi linhvistyky (Problems of Semantics, Pragmatics and Cognitive Linguistics)], 1(47), 13–20. https://doi.org/10.17721/2663-6530.2025.47.02

4. Ashrafova, I. (2024). The syntactic adaptation of English borrowings in contemporary French. EuroGlobal Journal of Linguistics and Language Education, 1(1), 99–118. https://doi.org/10.69760/90y05b95

5. Bouchard, M.-E. (2023). J'va share mon étude sur les anglicismes avec vous autres!: A sociolinguistic approach to the use of morphologically unintegrated English-origin verbs in Quebec French. Journal of French Language Studies, 33(2), 168–196. https://doi.org/10.1017/S0959269523000054

6. Chesley, P. (2010). Lexical borrowings in French: Anglicisms as a separate phenomenon. Journal of French Language Studies, 20(3), 231–251. https://doi.org/10.1017/S0959269510000049

7. Deneire, M., & Forlot, G. (2024). The progress and stability of English in the French context. World Englishes, 43, 228–243. https://doi.org/10.1111/weng.12644

8. Léopold, J. (2021). Sommes-nous [réellement] envahis par les anglicismes? Deux décennies d'anglicismes. Lengas, 89. https://doi.org/10.4000/lengas.5200

9. Pergnier, M. (1989). Les anglicismes. Paris, France: Presses Universitaires de France.

10. Planchon, C. (2018). Anglicismes dans la presse écrite: le bilinguisme de milieu peut-il expliquer l'anglicisation? Journal of French Language Studies, 28(1), 43–66. https://doi.org/10.1017/S0959269517000047

11. Saugera, V. (2017). La fabrique des anglicismes. Travaux de linguistique, 75(2), 59–79. https://doi.org/10.3917/tl.075.0059

12. Zanola, M. T. (2008). Les anglicismes et le français du XXIe siècle: La fin du franglais? Synergies Italie, 4, 87–96.

13. L'Express. (2025, 28 mars). Le remake de “Blanche-Neige”, trop woke ou juste trop mauvais? La triple erreur fatale de Disney. https://www.lexpress.fr/idees-et-debats/le-remake-de-blanche-neige-trop-woke-ou-juste-trop-mauvais-la-triple-erreur-fatale-de-disney-OLVPVCYS7NHXDLMITK2AKC5CEU/

14. Le Figaro. (2016, 14 novembre). Les expressions à bannir au bureau : shooter un mail. https://www.lefigaro.fr/langue-francaise/expressions-francaises/2016/11/14/37003-20161114ARTFIG00005-les-expressions-a-bannir-au-bureau-shooter-un-mail.php

15. Le Figaro. (2026, 31 mars). De l'incroyable success-story d'une PME bretonne à la crise en cours : Ubisoft, 40 ans d'histoire d'un acteur majeur du jeu vidéo. https://www.lefigaro.fr/secteur/high-tech/de-l-incroyable-success-story-d-une-pme-bretonne-a-la-crise-en-cours-ubisoft-40-ans-d-histoire-d-un-acteur-majeur-du-jeu-video-20260331

16. Le Monde. (2023, 3 février). Ligue du LOL : l'enquête sur des soupçons de cyberharcèlement a été classée sans suite. https://www.lemonde.fr/societe/article/2023/02/03/ligue-du-lol-l-enquete-sur-des-soupcons-de-cyberharcelement-a-ete-classee-sans-suite_6160475_3224.html

17. Le Monde. (2023, 5 mars). Les risques du “sharenting”, l'exposition des enfants par leurs parents sur Internet. https://www.lemonde.fr/societe/article/2023/03/05/les-risques-du-sharenting-l-exposition-des-enfants-par-leurs-parents-sur-internet-cibles-a-l-assemblee_6164185_3224.html

18. Le Monde. (2024, 27 février). TikTok et le business des récits de faits divers dopés au deepfake. https://www.lemonde.fr/pixels/article/2024/02/27/tiktok-et-le-business-des-recits-de-faits-divers-dopes-au-deepfake_6218894_4408996.html

19. Le Monde. (2024, 28 mars). Instagram et le syndrome des enfants à tête d'emoji. https://www.lemonde.fr/pixels/article/2024/03/28/instagram-et-le-syndrome-des-enfants-a-tete-d-emoji_6224723_4408996.html

20. Le Monde. (2025, 21 août). “Cancel culture” et “wokisme” : “Contre l'uniformité de la pensée, manions “l'art de l'opprobre”, mais avec des pincettes”. https://www.lemonde.fr/series-d-ete/article/2025/08/21/cancel-culture-et-wokisme-contre-l-uniformite-de-la-pensee-manions-l-art-de-l-opprobre-mais-avec-des-pincettes_6632831_3451060.html

21. Libération. (2025, 1 décembre). Ghostwriters sur LinkedIn : ces petits soldats de la foire au storytelling. https://www.liberation.fr/idees-et-debats/ghostwriters-sur-linkedin-ces-petits-soldats-de-la-foire-au-storytelling-20251201_SAIZNBZ3ERARNJGYJWBX5JQ3J4/

22. Libération. (2025, 11 décembre). TikTok et moi : “Au début, c'est assez léger et, au fil des vidéos, c'est de plus en plus hardcore”. https://www.liberation.fr/lifestyle/tiktok-et-moi-au-debut-cest-assez-leger-et-au-fil-des-videos-cest-de-plus-en-plus-hardcore-20251211_ASCRMU3IDZBFTERN6XXFCFH5XQ/

23. Libération. (2026, 22 janvier). Biopic de Johnny Hallyday : overbooké, Raphaël Quenard n'a plus l'envie d'avoir envie. https://www.liberation.fr/culture/cinema/biopic-de-johnny-hallyday-overbooke-raphael-quenard-na-plus-lenvie-davoir-envie-20260122_FDZDFFFF4VAD3OMYVMMQLPMN3M/

24. Sud Ouest. (2025, 6 août). Écrans : le “doomscrolling”, une habitude inquiétante pour la santé mentale des adolescents? https://www.sudouest.fr/sciences-et-technologie/ecrans-le-doomscrolling-une-habitude-inquietante-pour-la-sante-mentale-des-adolescents-25414537.php

25. 20 Minutes. (2025, 18 avril). Agile ou waterfall, quelle est la bonne méthode pour économiser 40 milliards d'euros? https://www.20minutes.fr/vie-pro/4148494-20250418-agile-waterfall-bonne-methode-economiser-40-milliards-euros

Опубліковано

2026-09-02

Номер

Розділ

Статті

Як цитувати

Вацик, С., & Рубан, В. (2026). LES EMPRUNTS À L’ANGLAIS COMME SOURCE DE NÉOLOGISATION DANS LE DISCOURS MÉDIATIQUE FRANÇAIS CONTEMPORAIN / ЗАПОЗИЧЕННЯ З АНГЛІЙСЬКОЇ МОВИ ЯК ДЖЕРЕЛО НЕОЛОГІЗАЦІЇ В СУЧАСНОМУ ФРАНЦУЗЬКОМОВНОМУ МЕДІЙНОМУ ДИСКУРСІ. ПРОБЛЕМИ СЕМАНТИКИ, ПРАГМАТИКИ ТА КОГНІТИВНОЇ ЛІНГВІСТИКИ, 1(50), 82-90. https://doi.org/10.17721/2663-6530.2026.50.82-90